ደኖችን መመለስአፈርን መጠበቅኑሮን ማሻሻል

በመኖ ደጋ፣ ከአዋሳ (ሲዳማ፣ ኢትዮጵያ) በደቡብ ምሥራቅ 65 ኪ.ሜ. ገደማ፣ በ3,000 ሜትር ከፍታ ላይ በስድስት ቀበሌዎች 30,000 ያህል ሰዎች ያለ ኤሌክትሪክ ይኖራሉ። የደን ጭፍጨፋ፣ ልቅ ግጦሽና የአፈር መሸርሸር የኑሮ መሠረታቸውን እያሳጣቸው ነው፤ የአየር ንብረት ለውጥም ይህን ያፋጥነዋል።

ከ1996 ጀምሮ ይህን ለመከላከል እንሠራለን፤ በዚህ ሥራ በአዋሳ ዩኒቨርሲቲ በአካባቢና በእንስሳት ሳይንስ የተማሩትንና የዶክትሬት ዲግሪ የያዙትን የፕሮጀክቱን መሪ ዶ/ር ደምበሹ ደበኮን ጨምሮ የአካባቢው ሰዎች ይሳተፋሉ። በዚህም ሁለት የገበሬ ህብረት ስራ ማህበራትና ሁለት ችግኝ ጣቢያዎች ተቋቁመዋል፤ ብዙ ገበሬዎችም ሀገር በቀል ዛፎችን ለማልማት የተከለሉ ቦታዎችን አዘጋጅተዋል። ፕሮጀክቱ አሁን በ4ኛው ምዕራፍ (2026–2030) ላይ ሲሆን በርካታ ንዑስ ፕሮጀክቶችን ያካትታል።

ጽንሰ ሐሳባችን ተያያዥ እርምጃዎችን ያቀፈ ነው፦ ችግኝ ጣቢያዎች ሀገር በቀል ችግኞችን ያፈላሉ፤ በተከለሉ ቦታዎች ያድጋሉ፣ ዕፅዋትም ያገግማሉ፤ ከብቶች በተወሰነ ቦታ ይያዛሉ። በዚህ መንገድ የአፈር መሸርሸርና መራቆት ይቆማሉ። የተዳቀሉ የጀርሲ ከብቶች የወተት ምርትን ይጨምራሉ፣ ከዕፅዋት ጋር ንቦችና ማር ይመለሳሉ፣ ድሃ ቤተሰቦችም ለኑሮ መሠረት ጊደሮችንና የንብ ቀፎዎችን ያገኛሉ። ኤርምያስ ደምበሹ በስማርት ስልኩ በቀጥታ ከደጋው ይዘግባል።